Balakanda Sarga 66 – bālakāṇḍa ṣaṭṣaṣṭitamaḥ sargaḥ
|| dhanuḥprasaṅgaḥ ||
tataḥ prabhātē vimalē kr̥takarmā narādhipaḥ |
viśvāmitraṁ mahātmānamājuhāva sarāghavam || 1 ||
tamarcayitvā dharmātmā śāstradr̥ṣṭēna karmaṇā |
rāghavau ca mahātmānau tadā vākyamuvāca ha || 2 ||
bhagavan svāgataṁ tē:’stu kiṁ karōmi tavānagha |
bhavānājñāpayatu māmājñāpyō bhavatā hyaham || 3 ||
ēvamuktaḥ sa dharmātmā janakēna mahātmanā |
pratyuvāca munirvīraṁ vākyaṁ vākyaviśāradaḥ || 4 ||
putrau daśarathasyēmau kṣatriyau lōkaviśrutau |
draṣṭukāmau dhanuḥśrēṣṭhaṁ yadētattvayi tiṣṭhati || 5 ||
ētaddarśaya bhadraṁ tē kr̥takāmau nr̥pātmajau |
darśanādasya dhanuṣō yathēṣṭaṁ pratiyāsyataḥ || 6 ||
ēvamuktastu janakaḥ pratyuvāca mahāmunim |
śrūyatāmasya dhanuṣō yadarthamiha tiṣṭhati || 7 ||
dēvarāta iti khyātō nimēḥ ṣaṣṭhō mahīpatiḥ |
nyāsō:’yaṁ tasya bhagavanhastē dattō mahātmanā || 8 ||
dakṣayajñavadhē pūrvaṁ dhanurāyamya vīryavān |
rudrastu tridaśānrōṣātsalīlamidamabravīt || 9 ||
yasmādbhāgārthinō bhāgānnākalpayata mē surāḥ |
varāṅgāṇi mahārhāṇi dhanuṣā śātayāmi vaḥ || 10 ||
tatō vimanasaḥ sarvē dēvā vai munipuṅgava |
prasādayanti dēvēśaṁ tēṣāṁ prītō:’bhavadbhavaḥ || 11 ||
prītiyuktaḥ sa sarvēṣāṁ dadau tēṣāṁ mahātmanām |
tadētaddēvadēvasya dhanūratnaṁ mahātmanaḥ || 12 ||
nyāsabhūtaṁ tadā nyastamasmākaṁ pūrvakē vibhō |
atha mē kr̥ṣataḥ kṣētraṁ lāṅgalādutthitā tataḥ || 13 || [mayā]
kṣētraṁ śōdhayatā labdhvā nāmnā sītēti viśrutā |
bhūtalādutthitā sā tu vyavardhata mamātmajā || 14 ||
vīryaśulkēti mē kanyā sthāpitēyamayōnijā |
bhūtalādutthitāṁ tāṁ tu vardhamānāṁ mamātmajām || 15 ||
varayāmāsurāgamya rājānō munipuṅgava |
tēṣāṁ varayatāṁ kanyāṁ sarvēṣāṁ pr̥thivīkṣitām || 16 ||
vīryaśulkēti bhagavanna dadāmi sutāmaham |
tataḥ sarvē nr̥patayaḥ samētya munipuṅgava || 17 ||
mithilāmabhyupāgamya vīryajijñāsavastadā |
tēṣāṁ jijñāsamānānāṁ vīryaṁ dhanurupāhr̥tam || 18 ||
na śēkurgrahaṇē tasya dhanuṣastōlanē:’pi vā |
tēṣāṁ vīryavatāṁ vīryamalpaṁ jñātvā mahāmunē || 19 ||
pratyākhyātā nr̥patayastannibōdha tapōdhana |
tataḥ paramakōpēna rājānō munipuṅgava || 20 ||
nyarundhanmithilāṁ sarvē vīryasandēhamāgatāḥ |
ātmānamavadhūtaṁ tē vijñāya nr̥papuṅgavāḥ || 21 ||
rōṣēṇa mahatā:’:’viṣṭāḥ pīḍayanmithilāṁ purīm |
tataḥ saṁvatsarē pūrṇē kṣayaṁ yātāni sarvaśaḥ || 22 ||
sādhanāni muniśrēṣṭha tatō:’haṁ bhr̥śaduḥkhitaḥ |
tatō dēvagaṇānsarvān stapasāhaṁ prasādayam || 23 ||
daduśca paramaprītāścaturaṅgabalaṁ surāḥ |
tatō bhagnā nr̥patayō hanyamānā diśō yayuḥ || 24 ||
avīryā vīryasandigdhāḥ sāmātyāḥ pāpakāriṇaḥ |
tadētanmuniśārdūla dhanuḥ paramabhāsvaram || 25 ||
rāmalakṣmaṇayōścāpi darśayiṣyāmi suvrata |
yadyasya dhanuṣō rāmaḥ kuryādārōpaṇaṁ munē |
sutāmayōnijāṁ sītāṁ dadyāṁ dāśarathēraham || 26 ||
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīyē ādikāvyē bālakāṇḍē ṣaṭṣaṣṭhitamaḥ sargaḥ || 66 ||
